GSYİH (Milyon $) – 18.273.357
KBGSYİH ($) – 12.969
Büyüme Oranı (%) – 4,82
Nüfus – 1.409.050.000
Yüzölçümü (km²) – 9.561.000
Başkent – Pekin
Kaynak: IMF, 2024
Çin 2024 yılı itibariyle 196 ülke arasında (ABD’den sonra) dünyanın 2. büyük ekonomisidir. Ancak kişi başına düşen milli gelir ile dünyada 73. sırada yer almaktadır.
2023 yılında ülke milli gelirinin sektörel dağılımına bakıldığında, tarım ve hayvancılığın payı %7,1, sanayi sektörünün %38,3 oranında olup, hizmet sektörünün payı ise %54,6 olmuştur. Çin dünyanın en büyük imalat sektörüne sahiptir. Aynı zamanda en hızlı büyüyen tüketici pazarı konumundadır.
Çin'in GSYİH'si 2024 yılında %4,8 oranında büyüyerek 94,97 trilyon yuana (yaklaşık 13,33 trilyon ABD doları) ulaşmıştır. Bu büyüme oranı, hükümetin %5'lik yıllık hedefinin biraz altında kalsa da, küresel ekonomik yavaşlama ve iç piyasalardaki zorluklar göz önüne alındığında önemli bir başarı olarak değerlendirilmektedir.
2024 yılında Çin'in dış ticaret fazlası rekor seviyeye ulaşarak 992,2 milyar ABD doları olarak kaydedilmiştir. Bu artış, ihracattaki güçlü performansın yanı sıra ithalattaki durgunlukla da ilişkilidir.
İhracat: Yıllık bazda %5,9 artışla 3,58 trilyon ABD dolarına ulaşmıştır. Özellikle otomotiv, yarı iletken ve ev aletleri sektörlerinde güçlü ihracat artışları gözlemlenmiştir.
İthalat: Yalnızca %1,1 oranında bir artış göstermiştir. Bu durum, iç talepteki zayıflık ve bazı emtia ürünlerine olan talebin azalmasıyla açıklanabilir.
Uluslararası Para Fonu (IMF), Çin'in 2024 yılı büyüme tahminini %4,6 olarak belirlemiş ve 2028 yılına kadar bu oranın %3,5'e düşebileceğini öngörmüştür. Diğer yandan, Goldman Sachs ve Dünya Bankası gibi kuruluşlar, Çin hükümetinin uyguladığı teşvik politikalarının etkisiyle 2024 ve 2025 yılları için büyüme tahminlerini sırasıyla %4,9 ve %4,5 olarak revize etmişlerdir.
İMALAT SANAYİ
İmalat sanayi, düşük maliyetlerin de sağladığı avantaj sayesinde Çin büyümesinin itici gücü olmuştur ve artan maliyetlere rağmen büyük ölçüde bu konumunu korumaktadır. Çin GSYH’sinin %40,7’sine) tekabül eden imalat sektörü, süreç içerisinde kaliteyi, teknoloji içeriğini ve katma değeri artırarak dünya standartlarında üst konumlara ulaşmıştır. Bununla birlikte bugün Çin’in ihraç ettiği sanayi ürünlerinin yarısı yabancı sermayeye sahip şirketler tarafından üretilmektedir.
Son yıllarda artan teknolojik ürün üretim kapasitesi ve orta uzun vadeli planlı yatırımlar sayesinde özellikle elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji, hızlı trenler, otonom araç ve sistemler, bilgi işlem sistem ve makinaları vb. ön plana çıkan alanlardır.
Çin dünyadaki çeliğin yüzde 50’sini, otomobillerin yüzde 30’unu, cep telefonlarının yüzde 90’ını, bilgisayarların yüzde 80’ini, gemilerin yüzde 40’ını, ayakkabıların yüzde 60’ını üretmektedir.
Çin’in artık fiyatların düşük olduğu bir ülke olmadığını unutmamak gerekmektedir. Çin’de üretim maliyetleri arttıkça fiyatlar da giderek yükselmiş ve bu fiyat artışları tüm sektörlere yansımıştır. Tüm bu bilgiler kapsamında, Çin’in birçok sektör açısından dünyanın üretim merkezi olduğunu söylemek gerekmektedir.
ÇELİK SEKTÖRÜ
Çin, küresel çelik üretiminde lider konumunu sürdürmektedir. Ancak 2024 yılı, sektörde hem üretim hem de ihracat açısından önemli değişimlerin yaşandığı bir dönem olmuştur.
2024 yılında Çin'in ham çelik üretimi, bir önceki yıla göre %1,7 düşüşle 1,005 milyar ton olarak gerçekleşmiştir. Bu, son beş yılın en düşük üretim seviyesidir. Üretimdeki bu azalma, özellikle inşaat ve sanayi sektörlerindeki yavaşlamaya bağlı olarak iç talepteki düşüşten kaynaklanmaktadır. Çin Metalurji Sanayi Planlama ve Araştırma Enstitüsü'ne göre, çelik tüketimi 2024'te %4,4 oranında azalmıştır.
İç talepteki düşüşe rağmen, Çin'in çelik ihracatı 2024 yılında %22,7 artarak 110,72 milyon tona ulaşmıştır. Bu, 2015'ten bu yana en yüksek ihracat seviyesidir. İhracattaki bu artış, küresel piyasalarda rekabeti artırmış ve Japonya, Hindistan gibi ülkelerde endişelere yol açmıştır. Özellikle, Çin'in uygun fiyatlı çelik ürünleri, diğer ülkelerin yerel üreticileri üzerinde baskı oluşturmuştur.
Çin'in artan çelik ihracatı, birçok ülkenin anti-damping ve korunma önlemleri almasına neden olmuştur. 2024 yılında, 14 ülke ve bölgeden Çin çelik ürünlerine karşı 19 yeni ticaret soruşturması başlatılmıştır. Bu soruşturmalar sonucunda, yaklaşık 9,44 milyon tonluk Çin çelik ihracatının etkilenebileceği öngörülmektedir. Bu durum, Çin'in çelik ihracatının 2025 ve sonrasında azalabileceğini göstermektedir.
Çin'in demir cevheri ithalatı, 2024 yılında %4,9 artarak 1,24 milyar ton ile rekor seviyeye ulaşmıştır. Bu artış, düşük fiyatlar ve çelik üreticilerinin hammadde stoklarını artırma eğiliminden kaynaklanmaktadır. Ancak, iç talepteki zayıflık ve artan ihracatın sürdürülebilirliği konusundaki belirsizlikler, hammadde ithalatındaki bu artışın devam edip etmeyeceği konusunda soru işaretleri yaratmaktadır.
OTOMOTİV SEKTÖRÜ
2024 yılı itibarıyla Çin, küresel otomotiv sektöründeki liderliğini pekiştirmeye devam etmiş ve özellikle yeni enerji araçlarında (NEV) büyük bir ivme yakalamıştır. Hem üretim ve satış hacmi hem de ihracat performansı açısından rekor seviyelere ulaşan sektör, iç ve dış pazarlarda önemli bir dönüşüm sürecine girmiştir.
Çin, 2024 yılında toplamda 31,28 milyon araç üretmiş ve bu rakamla bir önceki yıla göre %3,7’lik bir artış kaydetmiştir. Aynı dönemde araç satışları %4,5 artışla 31,44 milyon adede ulaşmıştır. Bu büyüme, pandemi sonrası toparlanmanın yanı sıra tüketici güveninin artması, hükümet teşviklerinin sürmesi ve iç pazar talebinin canlı kalmasıyla mümkün olmuştur.
Özellikle ilk çeyrekte yaşanan daralma sonrası yılın ikinci yarısında ivme kazanan üretim faaliyetleri, arz zincirindeki aksamaların azalması ve çip krizinin büyük ölçüde kontrol altına alınmasıyla hızlanmıştır.
Çin’in NEV (yeni enerji araçları – elektrikli, hibrit ve hidrojen yakıtlı araçlar) segmentindeki yükselişi, 2024 yılı boyunca dikkat çekici bir şekilde sürmüştür. Toplam NEV üretimi 12,89 milyon adede ulaşarak yıllık bazda %34,4 artış göstermiştir. Satış rakamları da benzer şekilde %35,5’lik bir artışla 12,87 milyon adede çıkmıştır. Böylece Çin, bu segmentte üst üste 10. yılında da küresel liderliğini korumuştur.
BYD, NIO, Xpeng gibi yerli markalar yalnızca iç pazarda değil, Avrupa ve Latin Amerika başta olmak üzere ihracat pazarlarında da önemli başarılar elde etmiştir. Devlet teşvikleri, şarj altyapısının gelişmesi ve batarya teknolojisindeki ilerlemeler bu büyümenin temel dinamikleri arasında yer almıştır.
Çin’in otomotiv ihracatı 2024 yılı itibarıyla büyük bir sıçrama yapmıştır. Toplam ihracat hacmi 5,86 milyon adede ulaşarak bir önceki yıla göre %19,3 oranında artmıştır. Binek araçlar 4,955 milyon adetle ihracatın büyük kısmını oluştururken, ticari araç ihracatı da 904 bin adede yükselmiştir.
En dikkat çekici unsur ise NEV ihracatındaki büyümedir. Özellikle Avrupa Birliği ülkeleri, Rusya, Meksika ve Güneydoğu Asya pazarlarında Çin menşeli elektrikli araçlara olan talep önemli ölçüde artmıştır. Çin, bu anlamda Japonya'yı geride bırakarak dünyanın en büyük otomobil ihracatçısı konumuna yükselmiştir.
Ancak bu durum, başta AB olmak üzere çeşitli bölgelerde ticaret politikalarını da gündeme getirmiştir. Çin menşeli NEV’ler için antidamping ve sübvansiyon incelemeleri, önümüzdeki dönemde sektörün ihracat performansını etkileyebilecek gelişmeler arasında yer almaktadır.
İNŞAAT SEKTÖRÜ
2024 yılında Çin'in inşaat sektöründen elde edilen Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) 8,995 trilyon Çin Yuanı'na ulaşmıştır. Bu rakam, sektörün ülke ekonomisindeki önemli yerini vurgulamaktadır. Sektör, 2024 yılında %7,4'lük bir büyüme oranı kaydetmiş ve bu büyümenin 2025 yılında da devam ederek piyasa değerinin 9,13 trilyon Çin Yuanı'na ulaşması beklenmektedir.
Hükümetin altyapı projelerine yaptığı yatırımlar, sektörün büyümesinde önemli bir itici güç olmuştur. Özellikle ulaşım ve enerji altyapısına yönelik projeler, inşaat faaliyetlerini artırmıştır.
Çevre dostu ve sürdürülebilir inşaat uygulamalarına olan ilgi artmıştır. Yeşil binaların teşviki ve enerji verimliliği yüksek yapıların inşası, sektörün gelecekteki yönelimleri arasında öne çıkmaktadır.
Konut inşaatında bir miktar yavaşlama gözlemlenmiştir. Özellikle emlak sektöründeki düzenlemeler ve talepteki değişimler, konut inşaatı faaliyetlerini etkilemiştir.
Sektör, büyümesine rağmen bazı zorluklarla da karşı karşıya kalmıştır. Örneğin, inşaat firmalarının yüksek borç seviyeleri, finansal sürdürülebilirlik açısından risk oluşturmaktadır. Hammadde fiyatlarındaki dalgalanmalar, inşaat maliyetlerini artırarak projelerin karlılığını etkilemektedir. Hükümetin emlak piyasasına yönelik düzenlemeleri, özellikle konut inşaatı segmentinde faaliyet gösteren firmalar için belirsizlik yaratmaktadır.
BAĞLANTI ELEMANI SEKTÖRÜ
2024 yılında Çin'in bağlantı elemanlarının ihracat değeri 11,454 milyar dolara ulaşarak 2023'teki değere kıyasla 349 milyon dolar artış gösterdi (%3,3 yıllık büyüme). Bunlar arasında 7318 kodu altında kategorize edilen çelikten yapılmış bağlantı elemanları yaklaşık 9.569.320.961 dolarlık ihracat değeriyle en yüksek orana ulaştı. Çin'in bağlantı elemanlarının ihracat hacmi 5.851.481 ton oldu ve 2023'teki değere kıyasla 872.662 ton artış gösterdi (%17,6 yıllık büyüme).
Bağlantı elemanlarının ihracat destinasyonları açısından bakıldığında, ilk 10 destinasyon Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Vietnam, Almanya, Japonya, Güney Kore, Meksika, Tayland, Hindistan ve BAE'dir. İhracat değerinin yıllık bazda artış gösterdiği bölgeler arasında Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Vietnam, Almanya ve Meksika yer almaktadır.
2024 yılında Çin'in 7318 kodu altında çelik bağlantı elemanları için ithalat değeri yaklaşık 2.478.813.195 dolara ulaştı. Geçtiğimiz yılın aynı dönemiyle (2.445.658.277 dolar) karşılaştırıldığında, ithalat değeri yaklaşık %1,36 arttı. Bu, Çin pazarında yüksek kaliteli bağlantı elemanlarına olan talebin arttığını gösteriyor. Endüstriyel yükseltme hızı arttıkça, yeni enerji aracı üretimi ve hassas işleme gibi sektörler ürün hassasiyeti ve güvenilirliği için giderek daha katı gereksinimlere sahip oluyor. Sonuç olarak, yüksek kaliteli ithal bağlantı elemanlarına olan talebin artış eğilimini sürdürmesi bekleniyor.
