Problemleri Çözerken Motivasyonu Arttıran Bir ‘Toplam Kalite Aracı’ İster Misiniz? | BAĞLANTI ELEMANLARI DERGİSİ
Güncellendi
preloader
saved
İşlem Başarılı !

Bizi tercih Ettiğiniz için Teşekkürler

loader

Problemleri Çözerken Motivasyonu Arttıran Bir ‘Toplam Kalite Aracı’ İster Misiniz?

Elimizde bir sihirli değnek olsa; 
 
Üretkenliği, verimi ve kaliteyi düşüren problemlerimiz bir bir çözülsün, çalışanlarımız kendilerini geliştirsin ve işyerine bağlansın, motivasyonları artsın. Yöneticileri ile ve arkadaşlarıyla iletişimleri iyileşsin, işyerine ve yönetime ve arkadaşlarına daha çok güvensinler.

Nasıl hoşunuza gitti değil mi? İşte böyle bir araç var. Klasik adı ile ‘Kalite Çemberleri’ Pek çok danışmanlık yaptığım firmada uyguladık ve inanılmaz sonuçlar elde ettik. Özellikle emek yoğun ya da siparişe göre çalışıyorsanız.
 
Globalleşmenin en belirgin sonucu “rekabet” in sertleşmesidir. Bu yeni ortamda başarılı olabilen kuruluşları incelediğimizde, bunların ortak özelliğinin Toplam Kalite felsefesini benimseyen şirketler olduğunu görüyoruz Toplam Kalite Yönetimi (TKY) sadece ürün ve hizmet kalitesi ile ilgili olmayıp, bir yönetim anlayışıdır. TKY bir taraftan “kalite’yi yükseltirken, diğer taraftan üretkenliği arttırmaktadır. TKY, bir kuruluşun tüm faaliyetlerinde kaliteyi yükseltmeyi ve hataları oluşmadan önlemeyi hedefler. Hataların önlenmesi sonucu kayıplar azalır; fire, ıskarta, ikinci kalite ürün, gereksiz stoklar, zaman kayıpları, teslimattaki gecikmeler v.b tüm olumsuzluklar ortadan kaldırılır. 
 
Bu çalışmalar yapılırken özellikle mavi yakalılar bazı eğitimler alarak ve ekip çalışmaları içinde kendilerini geliştirme imkânları bulurlar. Bu onların kendine ve kuruma bağlılığını arttırırken motivasyonları da artar. Çünkü para, terfi geçici motivatörlerdir. Oysa ‘yapabileceklerinin farkına varmak, meydan okumak ve başarmak motivasyon hiyerarşisinin başında yer alır. 
 
Size kalite çemberleri ile ilgili bir anımı anlatmak istiyorum. 2000’li yılların başında danışmanlık yaptığım yerde kalite çemberleri kurmuştum. Çalışmalar 2-3 hafta devam ettikten sonra şimdiki gibi bir krizin o firmayı da etkilemeye başlamasıyla firma sahibi bana çemberleri bir süre donduralım, krizden sonra tekrar başlarız demişti. Firmaya yük gelen çember çalışmaları için verilen mesai ve evlerine gitmeleri için araç temini idi. Durumu kurulan 2 çember üyelerine anlattım. Üzülerek gittiler. Ertesi gün tekrar geldiler ve mesai istemiyoruz, biz eve bir yolla gideriz yeter ki çemberler devam etsinler dediler. Çok şaşırdım, hem üretim problemlerini çözecekler, fazladan çalışacaklar ama karşılığını istemeyecekler. İşte çemberler bu kadar sihirlidir.
 
 
Batıda, klasik yönetim anlayışında kuruluştaki gelişme bir yaratıcılık ve teknolojik sıçrama yapmak suretiyle gerçekleştirilir. Yeni teknolojik gelişmeye kadar mevcut durum muhafaza edebilir. Mevcut durum prosedürler, kalite ve iş standartları tespit edilerek belirginleştirilir. Yönetim ve çalışanların başarısı konulan standartlara uymalarına bağlıdır. Bu durum sistemi ve kişileri mevcut duruma “kilitlemekte” ve işletme körlüğüne neden olmaktadır. Gelişme ise ancak yeni bir buluş veya teknolojik ilerleme sağlandıktan sonra gerçekleşebilmektedir.
 
II. Dünya Savaşı’ndan sonra toplam kalite yönetimi ile sürekli gelişmeyi benimsemiş olan Japonya ani sıçramalara yol açan teknolojik buluşları çok sınırlı olmasına rağmen sürekli gelişme sayesinde bugün bazı dallarda ABD dâhil birçok ülkeyi geride bırakacak ilerlemeler gerçekleştirmiştir.
Temel anlayış, mevcut durumu yeterli kabul etmeyip daha ileri götürmeyi istemek olmalıdır. Sürekli gelişmeleri sağlayacak bu faaliyetlere ‘Kaizen’ adı verilmektedir. Temelinde gönüllü grup çalışmaları yer almaktadır. Uygulama da geliştirilmiş bazı teknikler kullanılmaktadır. 
 
KALİTE ÇEMBERLERİ NEDİR?
 
Kendi alanlarında kalite ve diğer sorunları saptamak, analiz etmek ve çözmek için düzenli aralıklarla gönüllü olarak bir araya gelen insan grubudur.
 
• Sayıları 3- 15 arasında değişen çalışanlar topluluğudur,
• Üyeler aynı bölümdendir, ya da aynı işi yaparlar,
• Gönüllü olarak bir araya gelirler,
• Düzenli olarak toplanırlar (Genellikle haftada 1 kez, 1-2 saat)
• Kendi çalışma alanlarında kalite ve diğer konular ile ilgili problemleri belirler, inceler, çözer ve önerilerini yöneticilerine sunarlar.
 
Kalite Çemberlerinin ardındaki 3 temel ana fikir şunlardır: 
 
1. Şirketin iyiye gitme ve gelişmesine katkıda bulunmak.
2. İnsana saygıyı geliştirmek, içinde mutlu ve anlamlı çalışmaların yapılabileceği bir iş ortamını geliştirmek.
3. İnsanların yeteneklerini tam olarak gösterebilmeleri için fırsat ve insanlara olanaklar sağlamak.
 
Grubun üyeleri aynı çalışma alanında olmalı ya da benzer işler yapmalıdır. Böylece, seçtikleri sorunlar onlar için ortak sorunlar olacaktır.
 
Grubun ideal sayısı yedi ya da sekiz üyedir. En az üç üyeden en fazla on beşe kadar değişebilir. Her üyenin bütün toplantılara katılmasını ve katkıda bulunmasını engelleyecek kadar büyük olmamalıdır.
 
Amaçlanan Nedir?
 
- Hataları azaltmak ve kaliteyi arttırmak,
- Daha etkin bir grup çalışması sağlamak,
- İş bağlılığını arttırmak,
- Çalışanların motivasyonunu yükseltmek,
- Sorun çözücü bir kapasite oluşturmak,
- İletişimi düzeltmek,
 
- Uyumlu yönetici/çalışan ilişkileri geliştirmek,
- Kişisel gelişmeyi, önderlik niteliklerini ilerletmek,
- Güvenliğe duyulan ilgiyi geliştirmek,
- Maliyetlerde daha fazla düşüş sağlamak.
 
Toplantılar ortalama haftada bir kez düzenlenir ve her toplantı yaklaşık yarım ya da bir saat sürer. 
 
Nasıl çalışır?
 
• Üyeler kendi iş alanlarındaki problemleri tespit ederler,
• Üyeler bunların arasından bir problemi seçerler,
• Üyeler veri toplarlar,
• Üyeler verileri analiz ederler,
• Üyeler problemi çözerek, yönetime sunarlar,
• Yönetim öneriyi inceler ve kararını bildirir,
• Onaylanan öneriler yürürlüğe girer.
 
Genellikle, çok sayıda sorun tespit edilir. Sorun seçimi üyelerin yetkisindedir. Sorun analizi ise, gerekirse uygun teknik uzmanların yardımıyla, üyeler tarafından gerçekleştirilir.
 
Üyeler önerilerini, güçlü bir iletişim tekniği olan “Yönetime Sunuş” ile doğrudan yöneticiye yaparlar. Sizlerle kalite çemberleri deneyimlerimi paylaşmaya çalıştım. Gerçekten mavi yakalılarla yapılan bu çalışmaların sonuçları sizleri şaşırtacaktır.


Yazar Hakkında

SEYMA SARAÇ




Ankara Üniversitesi Fen Fakültesinden 1975 yılında Kimya Yüksek Mühendisi olarak mezun oldu. Çalışma hayatına M.T.A. Enstitüsünde araştırma mühendisi olarak başladı. Daha sonra özel sektöre geçerek, çeşitli sektörlerde görev yaptı.
 
Son 12 yıllık çalışma döneminde Şişe-Cam Kuruluşlarından Camiş Ambalaj’da Kalite Güvence müdürlüğü yaptı. Bu dönemde, Prof. Dr. İbrahim Kavrakoğlunun yürüttüğü Toplam Kalite çalışmalarında yer alarak, Kalite Çemberlerinin kurulması, hedeflerle yönetim, İPK çalışmalarının yürütülmesi, kalite eğitimlerinin verilmesi faaliyetlerini üstlendi. Daha sonra ISO 9001 Kalite Güvence Sistemi ve ISO 14000 Çevre Yönetim Sistemi belgelerinin alınması çalışmalarını yürüttü. 1998 yılında emekli olan Şeyma Saraç, deneyimini ve bilgisini kurduğu danışmanlık ve eğitim şirketi aracılığıyla aktarmaya çalışmaktadır.
Halen Saraç Danışmanlık, KOSGEB ve KALDER bünyesinde kalite, yönetim, ekip çalışmaları, kurumsallaşma, vb. konularda eğitimler vermektedir. Ayrıca Kalite ve Çevre Sistemleri kurma çalışmaları yanı sıra,  toplam kalite, kalite çemberleri, liderlik, stratejik planlama, süreç yönetimi, kurumsallaşma, hedeflerle yönetim konularında da ‘Yönetim Danışmanlığı’ yapmaktadır.
 
IRCA kayıtlı baş denetçi belgesi olan Saraç toplam kalite uygulamalarına 1987 yıllarında başlayarak yerleştirmeye çalışan Şişe- Cam’da,  kalite yöneticisi olarak görev yaptığı dönemde öğrendiklerini,  uygulamadan gelmenin avantajı ile paylaşmaktan keyif almaktadır. Ayrıca, 10 yıldan fazla süredir TÜSİAD-KALDER Kalite Ödülü değerlendiricisi olarak görev yapmaktadır.